کاربرد شبکه‌های اجتماعی مجازی در افزایش مشارکت شهروندان در مدیریت شهری؛ بررسی تجربه و ادراک مدیران شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس‌ ارشد مدیریت شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران

2 استادیار گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران

چکیده

شبکه‌های اجتماعی مجازی شکل جدیدی از ارتباط و تعامل را به ارمغان آورده‌اند. این شبکه‌ها به ابزار مشارکتی قدرتمند در تعامل دوسویه و راحت‌تر شهروندان با مدیران شهری تبدیل شده‌اند. استفاده از این شبکه‌ها به مدیران شهری این امکان را می‌دهد تا در کنار تعامل، به جستجوی افکار، شناخت سریع مشکل‌ها و حل آنها به کمک مردم، بپردازند. پژوهش حاضر با رویکردی آمیخته و با هدف تحلیل کاربرد شبکه‌های اجتماعی در افزایش مشارکت شهروندان در مدیریت شهری انجام شده است تا با بررسی ادراک و تجربه مدیران شهری ازطریق تحلیل محتوایِ کیفیِ مصاحبه‌هایِ نیمه‌ساختاریافته و تحلیل رفتار مدیران و شهروندان در شبکه‌های اینستاگرام و ایکس، ظرفیت‌ها و چالش‌های کاربرد آنها را در نظام مدیریت شهری تهران تبیین کند. یافته‌ها بیانگر آن است که شرایط زمینه‌ای در ایران با توجه به محدودیت‌های اعمال‌شده بر شبکه‌های اجتماعی تفاوت ساختاری کلانی با دیگر کشورها دارد. از یک‌سو همان‌‌گونه که فیلترینگ شهروندان را با چالش مواجه کرده، مانع ارتباط موثر مدیران شهری با شهروندان به دلیل منع قانونی حضور آنها در این شبکه‌ها نیز شده‌است. از سوی دیگر مدیران شهری از ظرفیت‌های شبکه‌های اجتماعی با هدف جلب مشارکت شهروندان، آگاهی نداشته و بهره‌برداری آنها از این شبکه‌ها حداکثر به اطلاع‌رسانی و گزارش اقدام‌ محدود می‌شود. محدودیت‌ها در سطح کلان و استراتژی‌های منفعت‌طلبانه آنان در استفاده از این شبکه‌ها و فراگیری مشارکت نمایشی درنتیجه نبود سازوکارهای مشارکتی، در عمل منجر به انفعال خودخواسته مدیران شهری و بی‌اعتمادی و انفعال شهروندان از مسئولیت‌های اجتماعی شده‌‌است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات