ارزیابی نقش پارک‌های‌ محلی بر بهبود آسایش حرارتی فضای باز در اقلیم گرم و خشک؛ بررسی موردی پارک امیرآباد شهرضا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری معماری منظر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار گروه معماری منظر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

پارک‌های محله‌ای به‌عنوان یکی از عناصر کلیدی فضای شهری، نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی و بهبود آسایش حرارتی دارند. با این حال، تأثیر گونه‌های گیاهی بومی و مصالح محلی در تنظیم شرایط خرداقلیم شهری، به‌ویژه در مناطق گرم و خشک، به‌طور جامع بررسی نشده است. این پژوهش با هدف ارزیابی شرایط آسایش حرارتی در پارک‌های محلی و فضاهای باز کوچک‌مقیاس، با تأکید بر نقش گونه‌های گیاهی و مصالح بومی، در بهبود خرداقلیم محله امیرآباد شهرضا طی دو فصل تابستان و زمستان انجام شده است. روش تحقیق شامل مطالعات کتابخانه‌ای، پایش‌های میدانی و شبیه‌سازی رایانه‌ای با نرم‌افزار ENVI-met  است. در بخش میدانی، داده‌های اقلیمی (دما، رطوبت نسبی و سرعت باد) جمع‌آوری و پرسش‌نامه‌های ترجیحات حرارتی کاربران تحلیل شد. همچنین، از مدل «ارزش‌ها و عوامل سازنده منظر» (FVFL) برای ارزیابی ویژگی‌های منظر استفاده شد. نتایج نشان داد که انتخاب مصالح و گونه‌های گیاهی مناسب تأثیر بسزایی در تعدیل شرایط حرارتی دارد. مصالحی مانند گرانیت خردشده با آلبدوی بالا موجب کاهش دمای سطح شده و گونه‌های درختی بومی مانند زبان‌گنجشک و نارون با ایجاد سایه مؤثر، آسایش حرارتی کاربران را بهبود می‌بخشند. همچنین، گنجاندن بدنه‌های آبی سبب کاهش دما و افزایش رطوبت در تابستان می‌شوند. این یافته‌ها می‌توانند به تدوین راهنماهای طراحی اقلیمی و برنامه‌ریزی منظر در مناطق گرم و خشک کمک کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات