تدوین فرآیندی برای مشارکت بهره‌وران در ابرپروژه‌های شهری: بررسی موردی پروژه‌ سپاد مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استاد گروه برنامه‌ریزی و طراحی شهری و منطقه‌ای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار گروه برنامه‌ریزی و طراحی شهری و منطقه‌ای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

شهر مشهد به دلیل تعداد قابل توجه زائر، منافع سرمایه‌گذاری در ساخت‌وساز و تمایل مدیران شهری آن، طی چند دهه گذشته، پذیرای ابرپروژه‌های بسیاری بوده است. مشارکت در اکثر این پروژه‌ها به شراکت تقلیل یافته و با هدف سودآوری اقتصادی و نه مشارکت با بهره‌وران اصلی  و براساس ذهنیت و تصمیم‌گیری آنان صورت گرفته است. هدف این پژوهش صورت‌بندی فرآیندی برای مشارکت بهره‌وران اولیه و ثانویه در ابرپروژه‌های شهری، با اتکا به مرور ادبیات، تجربیات موفق و مطالعه موردی پروژه‌ سپاد مشهد است. پژوهش با رویکرد کیفی انجام شده و داده‌ها از طریق مرور ادبیات، بررسی اسناد پروژه و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی تحلیل شده‌اند. بر این اساس، ابتدا فرآیندی چهارمرحله‌ای به همراه گام‌های کلیدی هر مرحله پیشنهاد شد؛ سپس با تحلیل وضعیت تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی در پروژه سپاد، فرآیند پیشنهادی تدقیق و مجموعه‌ای از اقدامات متناسب با هر گام برای این پروژه تدوین گردید. یافته‌های مطالعه موردی نشان می‌دهد مشارکت در سپاد دارای ساختاری نابرابر بوده و بهره‌وران ثانویه از فرآیند پروژه کنار گذاشته شده‌اند. پیشنهادات این پژوهش می‌تواند در زمینه‌های مشابه با نظارت راهبران پروژه و مشورت بهره‌وران شناسایی‌شده و باتوجه به رابطه قدرت و ویژگی‌های نهادی-ساختاری به­کار گرفته شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات