دانشگاه هنر ایران نامه معماری و شهرسازی 2717-1299 1 1 2008 09 22 Examining the Utility and Usability of Urban Public Spaces for Special Social Groups (Females): A Participatory Planning Approach (A Case Study: Nabovvat Square, Tehran) سنجش شاخص هاى مؤثر بر مطلوبیت فضاهاى عمومى شهرى از منظر گروه هاى خاص اجتماعی (زنان) (مورد پژوهى میدان نبوت تهران) 37 54 215 10.30480/aup.2008.215 FA مجتبى رفیعیان عضو هیئت علمی گروه شهرسازی دانشگاه تربیت مدرس راضیه رضازاده عضو هیئت علمی دانشگاه علم وصنعت ایران مهسا سیفایى کارشناس ارشد شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس یزدان احمدوند کارشناس ارشد شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2007 11 22 Today, attention to the urban public spaces as an essential issue in urban planning shows the very important role of these places in the socio-cultural dimensions of cities. Literature review shows that many books and papers have been published in Iran on this topic in order to create suitable public spaces for special social groups such as disables, the elderly and children but not for women. Since all citizens have equal rights to access and to be able to use public urban spaces, therefore, creating comfortable spaces for different gender and age groups is very important, specially in countries like Iran where certain Islamic laws are implemented. In this paper, we define the meaning of public space in such context and then examine women’s perceptions and experiences of urban public spaces in Iran. Using this definition and considering the importance of these spaces in cities combined with the indicators used for indexing successful urban spaces in the world, we examined the utility and usability of urban spaces for women in Iran (Nabbovat Sq. in Tehran). Data was collected through a questionnaire and deep interview and analyzed using various statistical methods. This paper presents the key results of this research. Findings show that level of women’s utility and usability of urban public spaces is independent from some variables such as: age, education, marriage status, distance to the urban space, and so on, but has significant correlation with other variables like: social interaction, safety and security, space accessibility, design, space identity, social supervision, willingness to participate, comfort and image, sociable space, activities. Among defined variables, sociability and social supervision are of the greatest importance.     فضاهای عمومی شهری امروزه، جایگاه با‌اهمیتی در برنامه‌های توسعه شهری یافته‌اند. این امر ناشی از تأثیر این فضاها در تقویت وجهة فرهنگی- اجتماعی شهر و در‌نتیجه تولید سرمایه‌های اجتماعی است. از آنجا که ساکنان شهرها در استفاده از این فضاها حقوق برابر دارند، لذا ایجاد فضاهایی مناسب و مطلوب برای تمامی گروه‌های سنی و جنسی و به‌ویژه گروه‌های آسیب‌پذیر نظیر کودکان، زنان، سالخوردگان و ناتوانان جسمی، بخشی از وظایف برنامه‌های توسعه شهری قلمداد می‌شود. مطالعات گستردة جهانی نشان می‌دهد ایجاد چنین فضاهایی در شهر جدای از ایجاد کنش اجتماعی، از حاشیه‌نشین شدن گروه‌های خاص در استفاده از فضاهای عمومی شهر کاسته و زمینه را جهت تعامل اجتماعی و بازتولید فرهنگ اجتماعی شهر فراهم خواهد کرد. در این مقاله با تأکید بر ضرورت حضور مؤثر گروه‌های اجتماعی خاص، تلاش شده است با بررسی یک فضای عمومی شهری (میدان نبوت) میزان مطلوبیت این فضای شهری، جهت حضور زنان مورد بررسی قرار گیرد. روش بررسی بر طراحی پرسشنامه، مصاحبة عمیق برای تدوین پرسشنامه‌ها و در‌نهایت تحلیل آماری داده‌ها استوار بوده است. سنجش تأثیرگذاری فضاهای عمومی شهری بر میزان اجتماعی‌شدن و تقویت مشارکت اجتماعی زنان از جمله موارد مورد بررسی در این مقاله است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که از نظر زنان اجتماع‌پذیربودن فضا و نظارت اجتماعی در آن بیشترین ارتباط را با میزان مطلوبیت فضای عمومی شهری دارد.   https://aup.journal.art.ac.ir/article_215_5fc34365b160bba434e7717ef74d78e6.pdf