دانشگاه هنر ایران نامه معماری و شهرسازی 2717-1299 10 19 2017 12 22 Typology of Theoretical and Empirical Approaches on Regional Disparities گونه شناسی رویکردهای نظری و تجربی نابرابری های منطقه ای 153 169 543 10.30480/aup.2017.543 FA اسفندیار زبردست استاد دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، استان تهران، شهر تهران سمیه حق روستا کارشناس ارشد برنامه ریزی منطقه ای، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، استان تهران، شهر تهران Journal Article 2016 08 28 Regional income inequality has been the subject of academic debates since 1950s. However, theoretical bases on regional disparities provide conflicting views on relations between inequality and national growth. Some researchers believe that in the first stage of national economic growth, regional inequality is a natural phenomenon that stems from lack of coordination between the spatial system (regional economic growth) and the national system (national economic growth). Over a period of time, however, with increasing movements of production factors (labor and capital) among regions, regional inequality will be minimized or possibly eliminated. While, some other researchers like Myrdal and Hirschman claim that spatial movement of production factors increases regional inequality. They believe that only government intervention can reduce gaps among regions in the process of development. Amos Terrassi and Lessman believe that regional inequality follows a pattern of increase-decrease-increase. The cause may be a fundamental and systematic change in economic activities, such as increasing in suburbanization or moving to a service-based economy. Also there is a group of thinkers who claim that scale economies increase regional disparities. Thus, there is a positive correlation between regional inequality and economic growth. Therefore, literature review on regional disparities shows that theories and empirical studies have an unclear message about the evolution of regional disparities over time. The purpose of this paper is presenting a typology of theoretical and empirical studies on regional disparities. According to investigations, theoretical and experimental approaches toward regional disparities refer to two economic theories: “neoclassical economic growth” and “new economic geography”. Neoclassical economic growth theory believes that regional disparities will decrease over time, while Krugman belonging to new economic geography theory claims that regional inequality will increase. We have classified regional inequality approaches into three categories based on two economic theories: 1) spatial equilibrium 2) spatial disequilibrium and 3) in-between approaches. Spatial equilibrium theorists refer to neoclassical theory. These theorists show that regional disparities will reduce over time and there is a negative correlation between national income growth and regional disparities. Spatial disequilibrium theorists refer to new economic geography theory. These theorists are divided into three groups. The first group who presented their studies before Krugman's theory believe that capital and labor move from less desirable area into growing areas. The second group believes that regional inequality will increase after completing Inverted-U model (which proposed by Williamson). The third group claims that there is a positive correlation between economic growth and regional inequality because of scale economies. Recent studies in the field of regional disparities provide a view that has been proposed as an “in-between approach”. This approach believes that relation between regional disparities and economic growth depends on development level or scale of regions. In some areas the relation between growth and inequality is positive, while it is negative in other areas. This typology shows that we are not sure about pattern of regional disparities evolution. However, it seems that these days, in-between approach is more reliable. نابرابری منطقه‌ای در زمینه درآمد از دهه 1950 وارد مباحث علمی و آکادمیک شد. با وجود این، بررسی مطالعات و تحقیقات این حوزه نشان می‌دهد که مباحث تجربی و تئوری پاسخ روشنی به ارتباط رشد درآمد و نابرابری منطقه‌ای ارائه نداده‌اند. برخی از صاحب‌نظران معتقدند نابرابری‌های منطقه‌ای در طول زمان روند کاهشی خواهند داشت و برخی دیگر روند آن را افزایشی در نظر می‌گیرند. از این رو مقاله حاضر در نظر دارد تا با روش فراتحلیل، نوعی گونه‌شناسی از مجموعه مطالعات صورت گرفته در این حوزه به‌دست دهد. نگاهی به پیشینه نظریه‌های اقتصاد منطقه‌ای نشان می‌دهد که رابطه رشد مناطق و نابرابری را می‌توان در سایه نظریه‌های رشد اقتصادی توضیح داد. دو نظریه اقتصادی که پایۀ نظریه‌های نابرابری منطقه‌ای را تشکیل می‌دهند عبارت‌اند از نظریه «نئوکلاسیک» و نظریه «جغرافیای اقتصادی نوین». نظریه رشد اقتصاد نئوکلاسیک معتقد به کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای در طی زمان است درحالی‌که نظریه اقتصاد جغرافیایی نوین پل کروگمن معتقد به افزایش نابرابری است. بنابراین با توجه به این دو نظریۀ اقتصادی، مطالعات نابرابری‌های منطقه‌ای در سه دسته جای گرفتند: (1) رویکرد تعادل فضایی؛ (2) رویکرد عدم تعادل فضایی؛ و 3) رویکرد بینابینی. رویکرد تعادل فضایی به نظریه رشد اقتصاد نئوکلاسیک و رویکرد عدم تعادل فضایی به نظریه اقتصاد جغرافیایی پل کروگمن رجوع می‌کنند. رویکرد بینابینی نیز روند افزایشی یا کاهشی نابرابری را متأثر از سطح توسعه منطقه و مقیاس منطقه مورد بررسی می‌داند. بنابراین مقاله حاضر تلاش دارد تا نوعی گونه‌شناسی را از نظریات و مطالعات تجربی نابرابری‌های منطقه‌ای ارائه دهد تا از این راه درک جامع‌تری از موضوع به‌دست آید.

https://aup.journal.art.ac.ir/article_543_a5085d076bcd7d00054d738ad5c5cfcc.pdf