دانشگاه هنر ایران نامه معماری و شهرسازی 2717-1299 10 19 2017 12 22 A Framework for Landscape & Urban Riverside’s Improvement Based on Ecosystem Services Case Study: Sefidrud River in Astaneh Ashrafieh چارچوب بهسازی منظر حاشیه رودخانه های شهری بر اساس خدمات اکوسیستم موردپژوهی رودخانه سفیدرود آستانه اشرفیه 77 92 539 10.30480/aup.2017.539 FA سیدحسن تقوایی دانشیار گروه معماری منظر، دانشگاه شهیدبهشتی، استان تهران، شهر تهران شایسته علی دوست کارشناس ارشد معماری منظر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهیدبهشتی، استان تهران، شهر تهران نغمه مبرقعی دینان دانشیار گروه محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهیدبهشتی، استان تهران، شهر تهران Journal Article 2016 12 11 Nowadays, the role of important natural elements and rivers, in particular, in the structure of urban landscape is much more crucial and different from the past. However, the major problem is the lack of high quality natural elements in urban landscape. Furthermore, no attention is paid to the critical and ecological aspects of these elements as much as necessary. In this case, threats to “natural ecosystem services” and health in urban rivers and their riversides resulting from the growth of human activities, are very important. Due to specific geographic, ecological and climatic conditions, this is of remarkable importance for some rivers, their corridors and major cities of Iran. Therefore, landscape, corridor and margin improvements of such rivers based on ecological principles are mandatory. The main goal of this paper is to improve the quality of ecosystem services, and propose a landscape compatible with nature and the elements of natural and artificial environment on the regional and urban scale. Here, the major questions include: What is the appropriate landscape design framework for the examples of the important urban rivers like Sefidrud in Iran? And how can we support and reinforce the relations between natural elements, historic urban landscape values and desired cultural dimensions? Therefore, the research problem is how to improve Sefidrud riverside and its ecological aspects, in addition to proper landscape design along the river corridor and urban environment in Astaneh Ashrafieh. According to this objective and problem, the research method is both qualitative and descriptive-analytic method. In the first step, the results of the review of literature, studying related samples in the world and Iran, in particular, and documentary and research in databases are provided. Then, an environmental pathology and assessment of the site and case study is performed using a comparative analysis: the Taghvaei’ model of “Values and Elements of Landscape Component” in landscape architectural theories, landscape ecology and the dimensions of “ecosystem services”, in particular. The literature review and influential factors provide a design framework according to which three major categories determine the research model, namely natural environment, built environment and human activities’ environment. Therefore, the findings indicate persisting damages such as trespassing, land-use change, pollution and erosion on Sefidrud riverside in Astaneh Ashrafieh. Accordingly, the major results of this paper include providing solutions for environmental indicators improvement and improvement tourism and recreation facilities. These are explained in "Landscape Improvement Plan" derived from the theoretical and practical insights of the study, which can strengthen the preservation of ecosystem services, create identity, improve the relationships between people and nature, and promote social interactions and tourist attractions at local and regional levels. کاهش محیط‌های طبیعی باکیفیت بوم‌شناختی و تهدید خدمات اکوسیستم‌های شهری مخصوصاً دالان و منظر حاشیه رودخانه‌ها از آسیب‌های ناشی از رشد فعالیت‌های انسانی است. این موضوع به دلیل شرایط خاص اقلیمی به‌ویژه در مورد دالان برخی رودخانه‌ها در محدوده شهرهای ایران اهمیت دارد. در این مقاله، مسئله اصلی چگونگی بهسازی منظر و دالان رودخانه سفیدرود در منظر شهری آستانه اشرفیه است. هدف دستیابی به منظر ساحلی رودخانه‌ای به‌گونه‌ای است که ضمن تقویت خدمات اکوسیستم، با محیط نیز سازگار باشد. مهم‌ترین پرسش‌ها در مورد چارچوب طراحی منظر مناسب، بهسازی منظر و حاشیه رودخانه‌های شهری است و اینکه چگونه می‌توانیم روابط میان عناصر اصلی طبیعی را در تلفیق با ارزش‌های منظر شهری تاریخی و فرهنگی تقویت کنیم؟ براساس روش کار توصیفی تحلیلی، سنجش وضعیت و آسیب‌شناسی نمونه مورد مطالعه متکی بر مطالعه اسناد فرادست در قالب مدل طراحی منظر ارزش‌ها و عناصر سازندۀ منظر در تطابق با ویژگی‌های بوم‌شناختی منظر و اصول اصلی خدمات اکوسیستم است. بررسی‌ها نشان داد آسیب‌هایی از قبیل تغییر کاربری زمین، ناهنجاری‌های بصری و محیطی در دالان رودخانه وجود دارد و توجه به رویکردهای محیطی و جنبه‌های خدمات اکوسیستم در طراحی‌پژوهی این‌گونه مسائل بااهمیت است. بنابراین بخش مهمی از نتایج کار، چگونگی آسیب‌شناسی، تدوین نظام ارزش‌ها و لایه‌های طراحی منظر و نیز ارائه راهکارهای بهبود شاخص‌های محیطی و منظر در کنار بهسازی بستر و امکانات گردشگری در حاشیه رودخانه است. به نظر می‌رسد محصول نهایی یعنی چارچوب طرح بهسازی منظر می‌تواند به ثبات خدمات اکوسیستم، بهبود کیفی منظر روزانه و به‌ویژه تقویت تعاملات اجتماعی و رابطۀ مردم با محیط طبیعی کمک کند.

https://aup.journal.art.ac.ir/article_539_dcf92928b26a05d561eea5d7e6d36913.pdf